Queen Elizabeth II

रानी एलिजाबेथ द्वितीयको जीवनी (Queen Elizabeth II)

प्रारम्भिक जीवन

रानी एलिजाबेथ द्वितीयको जन्म April 21, 1926 मा लन्डनको मेफेयरस्थित ब्रुटन स्ट्रिटमा भएको थियो। उनको पूरा नाम एलिजाबेथ एलेक्जान्ड्रा मेरी विन्डसर हो। उनी किंग जर्ज छैठौं र क्वीन एलिजाबेथ (द क्वीन मदर) की जेठी छोरी हुन्। प्रारम्भमा उनी गद्दीको उत्तराधिकारी बन्ने सोचिएको थिएन, तर उनका काका किंग एडवर्ड अष्टमले प्रेम विवाहको लागि राजगद्दी त्यागेपछि उनका बुबा राजा भए र उनी युवराज्ञी घोषित भइन्। उनले आफ्नै घरमै निजी शिक्षकहरूसँग शिक्षा प्राप्त गरिन्, जसमा इतिहास, राजनीति, भाषा र संविधानिक मामिलाहरू पनि समावेश थिए।

शासनकाल

सन् १९५२ मा उनका पिताको निधन भएपछि एलिजाबेथ २५ वर्षको उमेरमा बेलायतकी रानी बनिन्। उनको औपचारिक राज्याभिषेक समारोह १९५३ जुन २ मा वेस्टमिन्स्टर एबेमा सम्पन्न भयो, जसलाई संसारभर टेलिभिजनमार्फत प्रसारण गरिएको पहिलो राजकीय कार्यक्रममध्ये एक मानिन्छ। उनले ७० वर्षभन्दा बढी समय शासन गरिन्, जुन बेलायती इतिहासमै सबैभन्दा लामो शासनकाल हो।

उनको शासनकाल अनेकौं ऐतिहासिक घटनाहरूले भरिएको थियो — दोस्रो विश्वयुद्धपछिको पुनर्निर्माण, शीतयुद्ध, ब्रिटेनको युरोपेली युनियनमा प्रवेश र पछि बहिर्गमन (ब्रेक्जिट), अफ्रिका तथा एसियामा उपनिवेशहरू स्वतन्त्र हुनु, र अन्त्यमा कोभिड–१९ महामारी। यी सबै चरणमा उनले ब्रिटिश राजतन्त्रलाई स्थिर, निष्पक्ष र गरिमायुक्त राखिन्।

व्यक्तिगत जीवन

रानी एलिजाबेथले सन् १९४७ मा प्रिन्स फिलिप, ड्यूक अफ एडिनबरा सँग विवाह गरिन्। उनीहरूको वैवाहिक जीवन लामो र स्थिर रह्यो। उनका चार सन्तान छन्:

• राजा चार्ल्स तृतीय (पहिले प्रिन्स चार्ल्स)
• प्रिन्सेस ऐनी
• प्रिन्स एन्ड्र्यु
• प्रिन्स एड्वर्ड

प्रिन्स फिलिपको निधन सन् २०२१ मा भयो। रानी एलिजाबेथ द्वितीयको आफ्नै निधन सन् २०२२ सेप्टेम्बर ८ मा स्कटल्याण्डको बाल्मोरल क्यासलमा भयो। मृत्युको समयमा उनको उमेर ९६ वर्ष थियो। उनको निधनपछि उनका जेठा छोरा चार्ल्स बेलायतका राजा बने।

महत्त्वपूर्ण तथ्यहरू

रानी एलिजाबेथ द्वितीय विश्वकै सबैभन्दा लामो समय शासन गर्ने महिला शासक हुन्। उनले आफ्नो शासनकालमा १५ जना ब्रिटिश प्रधानमन्त्रीहरूसँग काम गरिन् — पहिलो थिए विन्स्टन चर्चिल र अन्तिम थिए लिज ट्रस।

अन्य रोचक तथ्यहरू:

• उनले १०० भन्दा बढी देशहरूको भ्रमण गरेकी थिइन्।
• उनी राष्ट्रमण्डल (Commonwealth) का प्रमुख थिइन्, जसमा करिब ५६ देश सामेल छन्।
• उनले हजारौं राजकीय भेटघाट, समारोह र सार्वजनिक कार्यक्रमहरूमा भाग लिइन्, तर सधैं राजनीतिक दृष्टिले निष्पक्ष रहिन्।

निष्कर्ष

रानी एलिजाबेथ द्वितीय केवल बेलायतकी शासक मात्र नभई सम्पूर्ण राष्ट्रमण्डलका लागि एक प्रेरणादायी व्यक्तित्व थिइन्। उनको अनुशासन, दायित्वप्रति प्रतिबद्धता, र स्थिर नेतृत्वले राजतन्त्रको गरिमा जोगाइराख्यो। उनी एक यस्ता शासक थिइन्, जसले आधुनिक समयमा पनि राजशाहीप्रति जनताको आस्था बलियो राख्न सफल भइन्। उनका जीवन र योगदानले इतिहासमा एउटा महत्वपूर्ण स्थान ओगट्नेछ, र उनको स्मृति सँधै सम्मानपूर्वक सम्झिने गरिनेछ।